Boekbeschrijving

Adriaan Viruly
Uitgeverij De Bezige Bij, Amsterdam
1955 (van juli t/m september drie drukken)

In dit pacifistisch pleidooi neemt Viruly zeer krachtig stelling tegen de herbewapening na de tweede wereldoorlog en met name ook tegen het op dat moment beslist niet ondenkbare gebruik van atoomwapens.

Kain in de cockpit

Citaat



Begin 1946, vlak na de oorlog, zou de Nederlandse luchtverbinding met West-Indië hersteld worden.

Ik maakte die eerste vlucht naar de West met een Skymaster over de Zuid Atlantische Oceaan.

Dakar-Natal.... voor het eerst, maar wat er aan brak was het gevoel dat er ná die wereldoorlog - ècht een nieuw tijdperk werd geopend.

Want een half jaar tevoren was immers die eerste atoombom op Hiroshima geworpen. De halve wereld had gejuicht. Kerken hadden dankdiensten gehouden. De president van de Amerikaanse Harverd Universiteit was na het gelukte ontploffen van de bom met zijn medeprofessoren opgestaan, ze hadden handen geschud, waren elkaar om de hals gevallen en hadden geschreeuwd van vreugde.

Kortzichtigen, er op uit om zich in de roes der overwinning ook nog vrij te pleiten van schuld, hadden verklaard, dat er, als die atoombom nu eens niet zou zijn gegooid, in,

een dan langere oorlog nog veel meer mensen zouden zijn gedood dan daar in Japan het geval was geweest.

Maar dat was ongetwijfeld kortzichtige politieke taal met bijbedoeling geweest.

Want dat deze enorme aanslag op een burgerbevolking -- 70.000 doden -- misschien niet de meest godvergeten militaire daad van de wereldgeschiedenis geweest was en dat iedere andere natie dan de Amerikaanse in vergelijkbare omstandigheden eenzelfde daad hebben gepleegd, was nog aan te nemen.

Maar dat Hiroshima niet als een einde van de oorlog maar als een begin van een waarlijk duivels tijdperk zou moeten worden beschouwd, zodat er van sparing van mensenlevens sprake kon zijn, leek mij vast te staan.